زخم معده ، زخم دوازدهه (زخم پپتيك)

توضيح كلي

زخم پپتيك عبارت است از يك خوردگي كوچك در لوله گوارش . شايع ترين نوع آن زخم (دوازدهه)در 30سانتي متر اول روده كوچك بعد از معده رخ مي دهد. زخم هايي كه در معده تشكيل مي شوند زخم معده خوانده  مي شود. زخم ها مي توانند تمامي سنين را مبتلا كنند. زخم هاي دوازدهه تقريباً هميشه خوش خيم هستند در حالي كه زخم معده ممكن است بد خيم باشد.

علائم شايع

دردي با مشخصات زير:

• احساس سوزش ، سوراخ شدن يا ساييده شدن به مدت 30دقيقه تا 3ساعت.

• درد غالباً به صورت سوزش سر دل ، سوء هاضمه يا گرسنگي تعبير مي شود.

• درد معمولاًدر بالاي شكم ولي گاهي زير قفسه سينه است.

• در برخي افراددرد بلافاصله پس ازخوردن رخ مي دهد ؛ در سايرين ممكن است تا ساعت ها بعد ايجاد نشود. غالباً شخص را در شب از خواب بيدار مي‌كند.

• درد مي آيد و مي رود. ممكن است دوره هاي كوتاه بدون درد جايگزين هفته ها درد متناوب گردد.

• درد ممكن است با نوشيدن شير ، غذا خوردن ، استراحت يا مصرف ضد اسيدها تسكين يابد.

• كاهش اشتها ووزن(در زخم دوازدهه ممكن است افزايش وزن وجود داشته باشد زيرا افراد بيشتر مي‌خورند تا راحت تر شوند).

• استفراغ مكرر

• خون در مدفوع

• كم خوني

علل

تقريباً تمامي زخم ها ناشي از داروهاي ضدالتهاب غير استروئيدي ، عفونت با باكتري هليكوباكترپيلوري يا ترشح بيش از حد اسيد هستند ، به نظر نمي رسدناشي از استرس يا اضطراب باشد.

عوامل افزايش دهنده بيماري

• سابقه خانوادگي زخم

• سيگار كشيدن ؛ مصرف الكل

• استفاده از داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (مثل آسپرين)

• خستگي يا كار بيش از حد

• رژيم غذايي نامناسب ، وعده هاي غذايي نامنظم ونخوردن برخي وعده ها

• گروه خوني 0 ( براي زخم هاي دوازدهه)

عواقب مورد انتظار

معمولاً با تغيير شيوه زندگي ودرمان طبي علاج مي يابد ولي ممكن است عود كند.

عوارض احتمالي

• سوراخ شدن (خوردگي زخم در طول جدار روده) همراه با عفونت يا خونريزي به داخل شكم بعد از آن.

• خونريزي به داخل روده

• تغيير بدخيمي در زخم

اصول كلي

آزمون هاي تشخيصي مي توانند شامل:

• بررسي هاي آزمايشگاهي خون ومدفوع ، آندوسكوپي همراه با بيوپسي براي تشخيص هليكوباكترپيلوري، بررسي‌هاي راديوگرافيك با باريوم و گاهي بيوپسي از مخاط (براي رد كردن سرطان) باشد.

• بستري كردن در بيمارستان به خاطر عوارضي چون خونريزي از زخم يا سوراخ شدگي يا انسداد شديد.

• مراقبت در منزل براي بيشتر بيماران با دارو، استراحت وتغيير شيوه زندگي.

• توقف مصرف آسپرين يا داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي.

• سيگار نكشيدن

• مدفوع خود را هرروز از لحاظ خونريزي بررسي كنيد. اگر مدفوع سياه باشد ، سريعاً به پزشك مراجعه كنيد.

• جراحي براي برخي بيماران درصورت وجود درد ناگهاني شديد يا ساير علائمي كه به نفع سوراخ شدگي باشند.

داروها

• آنتي بيوتيك ها براي ريشه کن كردن عفونت هليكوباكترپيلوري

• ضد اسيدها براي كمك به خنثي كردن اسيد بيش از حد معده

• مسدود كننده هاي 2Hيا مهاركننده هاي پمپ پروتون براي كاهش اسيد معده(ممكن است براي برخي از بيماران درمان دراز مدت لازم باشد).

• داروهاي براي پوشاندن ناحيه زخم

رژيم غذايي

• از يك رژيم غذايي متعادل شامل 3وعده برنامه ريزي شده منظم در روز استفاده كنيد.

• از كافئين و هر غذايي كه به نظر برسد علائم را بدتر كنند ، پرهيز كنيد.

فعاليت در زمان ابتلا به بيماري

به محض بهبود علائم ، فعاليت هاي طبيعي خود را از سر بگيريد.