بارداری خارج رحمی - آزمایشگاه سهند کتاب مرجع تخصصی تشخیص ناباروری

نگارش :‌دکتر مجتبی علیاری

بارداری خارج رحمی - آزمایشگاه سهند پرسش و پاسخ

پاسخ به سوالات علمی عمومی و تخصصی

بارداری خارج رحمی

 

مقدمه

بارداری خارج رحمی حدود 1-2% از حاملگی ها را شامل می شود. بارداری خارج رحمی (EP) حالتی است که رویان (تخم بارور) در جایی خارج از حفره لگنی جایگزین شود. در بارداری طبیعی سلول تخم در داخل لوله های رحمی (فالوپ) با اسپرم مجاورش لقاح یافته و بارور می شود. رویان تشکیل شده طی 3-4 روز آینده طول لوله رحم را طی کرده و به رحم می رسد. در بارداری طبیعی رویان در داخل حفره لگنی لانه گزینی می کند با این وجود چنانچه لوله های فالوپ بسته باشند و یا آسیب دیده باشند مانع رسیدن رویان به داخل رحم می شوند و در نتیجه رویان در خود لوله رحمی لانه گزینی می کند. این حالت بارداری خارج رحمی نام دارد.

در 95% موارد بارداری خارج رحمی رویان در لوله های فالوپ لانه گزینی می کند اما این امکان هم وجود دارد که جایگزینی در منطقه سرویکس (دهانه رحم)، تخمدان و یا در حفره شکمی صورت گیرد.

50% از موارد حاملگی خارج رحمی بدلیل وجود درجه های مختلفی از آسیب دیدگی لوله ها می باشد این آسیب ممکن است در اثر عفونت های لگنی اخیر مانند سوزاک ، کلامیدیا و یا سایر بیماری های منتقله از راه تماس جنسی باشد. همچنین امکان آسیب دیدگی لوله ها در اثر عواملی مثل آندومتریوز، آپاندیسیت و یا جراحی های لگنی گذشته وجود دارد.بعضی از زنان ممکن است با وجود داشتن IUD باز هم باردار شوند. در این صورت در اغلب موارد جایگزینی در لوله های فالوپ رخ می دهد.

تاخیر در قاعدگی و یا خونریزی غیرطبیعی یکی از اولین نشانه های بارداری خارج رحمی هستند. در صورت تائید بارداری، سطوح اولیه غیرطبیعی هورمون بارداری (HCG) ، درد لگنی و  یا خونریزی در هفته های اول بارداری می تواند دلالت بر وقوع یک حاملگی خارج رحمی داشته باشد.

بنابراین چنانچه یک خانم باردار احساس درد در ناحیه لگن و یازیر شکم داشت بایستی با پزشک خود مشورت کند. این نشانه ها معمولا تا حدود هفته 6-8 بارداری بوجود می آیند. تشخیص زود هنگام بارداری خارج رحمی ممکن است به کمتر کردن عوارض آن کمک کند و این فرصت را در اختیار پزشک قرار دهد که گزینه درمانی مناسب را انتخاب کند.

 

ep

 

 

تشخیص بارداری خارج رحمی

آزمایشاتی که برای تشخیص بارداری خارج رحمی انجام می شوند شامل اندازه گیری سطح هورمون HCG ، پروژسترون خون، سونوگرافی ولاپاروسکوپی میباشند.

هورمون بارداری(HCG)

 هورمون HCG توسط جفت ترشح می شود و در یک بارداری طبیعی مقدار آن هر 48 ساعت یکبار حدودا دو برابر می شود. در صورتی که این افزایش وجود نداشته باشد به این معنی است که یک حاملگی سالم نداریم و احتمال سقط و یا بارداری خارج رحمی وجود دارد . تکرار اندازه گیری HCG به تشخیص درست کمک می کند.

پروژسترون

هنگامی که حاملگی ایجاد شود سطح این هورمون در خون خیلی زود افزایش می یابد. مقادیر کم پروژسترون مرتبط با یک بارداری غیر طبیعی است مانند حاملگی  خارج رحمی و یا ختم حاملگی(سقط).  با این حال اندازه گیری سطوح پروژسترون معمولا در پیش بینی جایگاه و یا صحت و سلامت حاملگی  کاربرد ندارد و بعنوان یک تست روتین برای تشخیص بارداری خارج رحمی استفاده نمی شود.

بررسی های سونوگرافی

بررسی های سونوگرافی برای اینکه بدانیم حاملگی خارج رحمی وجود دارد معمولا در هفته های سوم تا پنجم بارداری(یک تا سه هفته پس از اینکه قاعدگی به تعویق افتاده باشد) انجام می شود. به این منظور سونوگرافی خلال مهبلی بسیار حساس تر از سونوگرافی شکمی است.

لاپاروسکوپی

در بعضی موارد انجام لاپاروسکوپی بعنوان یک اقدام درمانی در مورد حاملگی خارج رحمی در نظر گرفته می شود. لاپاروسکوپی نوعی عمل جراحی سرپایی است که به بیهوشی عمومی نیاز دارد. یک دوربین کوچک بنام لاپاروسکوپ توسط یک برش خیلی کوچک در داخل شکم قرار داده می شود و از طریق آن پزشک می تواند بارداری خارج رحمی را تشخیص و در صورت نیاز جراحی و درمان کند.

درمان

چنانچه بارداری خارج رحمی به موقع تشخیص داده نشود منجر به پارگی لوله ها و خونریزی داخلی می شود. در این شرایط تنها راه درمان جراحی است در حالیکه با تشخیص زود هنگام بارداری خارج رحمی قبل از اینکه نشانه های آن ظاهر شود می توان درمان های مطمئن تری را بدون نیاز به جراحی انجام داد.

تحت نظر گرفتن بیمار

بعضی از موارد بارداری خارج رحمی بدون نیاز به درمان بخصوص برطرف می شوند و میتوان با مشاهدات بالینی آن را کنترل و درمان نمود. این شرایط اغلب در اوایل بارداری وجود دارند و هیچ علائم بالینی خاصی ندارند. سطح هورمون HCG خون پایین است(کمتر از IU/L1000) و مقدار آن بدون درمان کاهش می یابد. زنانی که تحت درمان مراقبت های بالینی به تنهایی قرار می گیرند باید در طول دوره درمان از نزدیکی با شریک جنسیشان و فعالیت های پر استرس دوری کنند.

درمان دارویی

اگر بارداری خارج رحمی زود تشخیص داده شود درمان دارویی توسط داروی متوتروکسات امکان پذیر خواهد بود. برای درمان با متوتروکسات لازم است که هیچ شواهدی از خونریزی داخلی و یا درد شدید لگنی وجود نداشته باشد.

اگر در نتیجه تجویز متوتروکسات سطح HCG کاهش نیابد ممکن است تجویزآن تکرار شود و یا اینکه نیاز به جراحی باشد.

درمان جراحی

تا بیست سال گذشته درمان بترداری خارج رحمی از طریق برداشتن کل لوله رحمی(total salpingectomy) بود اما امروزه با تشخیص زود هنگام بارداری خارج رحمی میتوان از طریق لاپاراسکوپی تنها قسمتی از لوله که جنین در آن لانه گزینی کرده را خارج نمود. این روش هنگامی ترجیح داده می شود که دو انتهای لوله فالوپ سالم به نظر برسندو رویان لانه گزینی کوچک باشد. هنگامی که فقط قسمت کوچکی از لوله ها خارج شود میتوان با عمل جراحی ظریف(micro surgery) مابقی لوله را بهم متصل نمود. اما در صورتی که قسمت بزرگی از لوله فالوپ آسیب دیده باشد(اندازه ساک حاملگی بزرگ باشد)، و یا اینکه خونریزی زیادی داشته باشد عمل جراحی برای برداشتن کل لوله آسیب دیده روش بهتری است. به ندرت امکان دارد که ساک حاملگی در تخمدان تشکیل شده باشد. در این صورت قسمتی و یا کل تخمدان برداشته می شود.

جنبه های روحی روانی

بارداری خارج رحمی دارای آسیب های روحی – روانی است. علاوه بر از دست دادن حاملگی، ممکن است فرد احساس ترس از بچه دار نشدن در آینده داشته باشد. احساس حزن و اندوه از دست دادن حاملگی کاملا طبیعی است. ناراحتی ، خشم، خود خوری و احساس افسردگی جزئی از این حزن و اندوه است که بایستی آن ها را شناخت و در موردشان با پزشک صحبت کرد. اینکه این احساسات را در یک مشاوره گروهی و با دیگران به اشتراک بگذارید بسیار کمک کننده است. بهبود جسمی و روحی بیمار زمان بر است و باید قبل از بارداری بعدی این مشکلات برطرف شود.

نتیجه گیری

خانمی که یکبار بارداری خارج رحمی داشته باشد شانس کمی برای باردار شدن مجدد دارد. بعلاوه اینکه احتمال اینکه او یک بارداری خارج رحمی بیش تری داشته باشد نیز بیش تر است. خوشبختانه در بیش از نیمی از زنانی که بارداری خارج رحمی داشته اند این امکان وجود داردکه در آینده یک فرزند سالم داشته باشند.

در زنانی که دو یا بیشتر بارداری خارج رحمی داشته اند ممکن است یک بیماری زمینه ای لوله ای وجود داشته باشد. در مورد این افراد برای باردار شدن باروری در محیط آزمایشگاه IVF توصیه می شود. حدود دو درصد از مواردی که IVF انجام می شود امکان دارد که بارداری خارج رحمی باشتد.

 

نگارش : دکتر مجتبی علیاری

مدیر آزمایشگاه سهند

 

 

نظرات (0)

دارای رتبه 0 بواسطه 5 بر اساس 0 رأی
نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان - ثبت نام کنید و یا وارد حساب خود شوید.
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما
متنی که در تصویر ذیل مشاهده می‌کنید را وارد نمایید

کروکی آزمایشگاه سهند

 آدرس : تهران ، خیابان شهید بهشتی ، چهارراه اندیشه ، خیابان سهند ، شماره ۶

 تلفن :‌ ۸۸۵۲۹۸۱۳ - ۰۲۱  |  تلفکس : ۸۸۵۴۴۱۵۷-۰۲۱

 ارتباط آنلاین با بخشهای مختلف

Top
توجه ما از کوکی ها برای بهبود عملکرد وب سایت استفاده میکنیم . ادامه استفاده از سایت به معنی پذیرفتن این امکان است . More details…
×

 

برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه های مختلف عمومی و تخصصی در شبکه های اجتماعی با ما همراه باشید

network telegram  کانال تلگرام عمومی

network telegram  کانال تلگرام ویژه پزشکان

network insta  اینستاگرام آزمایشگاه سهند

network Twitter  توییتر آزمایشگاه سهند

network linkedin  شبکه لینکد این آزمایشگاه سهند